Dalszy rozwój cywilizacji cz. 1

Naturalnym schronieniem dla sztuki i nauki były dwory książęce. Przyjmowały one uchodźców z krajów nawiedzonych wojną, ludzi częstokroć wybitnych i zasłużonych; wojewodowie Wołoszy i Mołdawii dumni byli ze swej roli opiekuńczej, przygarniali też chętnie i mnichów słowiańskich i patriarchów greckich, udających się w świat za jałmużną dla swoich klasztorów. Jeden z mnichów, przybyły z Czarnogórza […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 12

Ale tu wystąpiła propaganda słowiańska, przez mnichów serbskich prowadzona. Jeden z nich, Nikodem, miał być pono pochodzenia rumuńskiego, ale zbudował w Karpatach klasztor i kościół, w którym głoszono religię w czysto słowiańskim charakterze, niezależną od hierarchii greckiej. To nam tłumaczy ową mieszaninę, jaką dziś widzimy w cerkwiach rumuńskich, gdzie w obrzędach kościelnych łączą się pierwiastki […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 11

Nie tu jeszcze był koniec wpływów na oświatę i kulturę rumuńską; nie mogła nie odbić się na niej cywilizacja bizantyńska, wprowadzona przez kupców, pomiędzy którymi znów było wielu Włochów, szczególniej Genueńczyków. Po opanowaniu przez Turków Konstantynopola przybywało nad Dunaj wielu uczonych, rycerzy, szlachty, wygnanych z krajów bałkańskich; wpływy tych wygnańców odbiły się w sztuce, ozdabiającej […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 10

Utrzymał się strój Itf-dowy, z płaszczem, przerzuconym przez ramię, z koszulą bogato haftem ozdobioną, z szerokim pasem z wełny lub ze skóry, za który zatykało się broń i narzędzia pracy, ze spodniami z samodziału i skórzanymi sandałami. Lud w ogóle ma niezmiernie wierną pamięć i wytrwałość w zachowaniu dawnego obyczaju. Utrzymały się też i melodie […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 9

Tymczasem wzmagał się despotyzm turecki nad Dunajem. Książęta mołdawsko-wołoscy byli już tylko wasalami sułtanów, zmuszonymi składać bogate okupy. Czasem jeszcze zrywali się do walki. Nie ostała się jednak spuścizna Stefana Wielkiego, nie udało się stworzyć z dwóch księstw udzielnych, rządzonych przez odrębne dynastie, jednego państwa; polityka prowadzona w tym kierunku nie przetrwała jednego wieku. Pozycja […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 8

Turcy zdobyli najprzód Belgrad, który im drogę na Węgry otworzył, wycięli w pień wojsko węgierskie pod Mohaczem r. 1526, gdzie zginął młodziutki król Ludwik Jagiellończyk, potem zwrócili swoje siły na ziemie pomiędzy Dunajem a Karpatami, niszcząc je doszczętnie. Dalszy pochód nawały tureckiej wstrzymało zwycięstwo wojsk polskich pod Obertynem (1531). Niezależność jednak państwowa Mołdawii upadła. Wołoszczyzna […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 7

Więc udaje się o pomoc do nienawistnych Węgier, ale tu spotyka go łatwo przewidywana odmowa. Wtedy przyszedł ratunek ze strony Polski. Świetni nasi rycerze z królem Olbrachtem na czele udali się do Mołdawii, nie mogli jednak zdobyć Suczawy, gdzie okopali się Turcy, i w odwrocie kroczyć musieli przez kraj bezludny, z wszelkiej żywności ogołocony. W […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 6

Grożą jej ciągle Turcy, pierwszorzędnym więc zadaniem jest wyparcie ich z nad Dunaju. Stefan Wielki dokonywa tego dzieła, zgromadziwszy liczne zastępy bojarów i chłopów mołdawsko-wołoskich, do których przyłączyły się i polskie siły. Po stronie tureckiej walczy wtedy Soliman, uznany za niezwyciężonego; pomimo to został doszczętnie pobity. Po tern zwycięstwie podniosło się bardzo znaczenie księstw naddunajskich. […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 5

Wreszcie walczy już z nawałą turecką serbski car Lazar,- ginie pod Kosowem, a ojczyzna jego dostaje się w niewolę. Rumuni biorą udział w niektórych mniejszych walkach z półksiężycem, nie mogły bowiem nie budzić w nich obawy coraz częstsze wyprawy Turków na ziemie bałkańskie. Szczególną odwagą w odpieraniu Turków odznacza się wojewoda wołoski Mircza, uważany do […]

Początki tworzenia się państwowości cz. 4

Pierwszy to władca mołdawski. Kraj oswabadza się coraz bardziej od Węgier, wreszcie w XIV wieku książę Stefan, zwany Wielkim, ogłasza zupełną niezależność Mołdawii. Co jednak najwięcej wpłynęło na szybki rozwój tych dzielnic, to że były one traktem handlowym na wschód dla potężniejącej z każdym wiekiem Polski, szczególniej dla należącej już do niej w XIV wieku […]